Introductie
De Barossa Valley, genesteld in het hart van Zuid-Australië, is veel meer dan zomaar een wijnregio; het is een icoon, een levend testament van wijnbouwgeschiedenis en de onbetwiste bakermat van enkele van ’s werelds meest gevierde wijnen. Met zijn diepgewortelde tradities, unieke terroir en een ongeëvenaarde collectie oude wijnstokken, heeft Barossa zich op de wereldkaart gezet als een producent van wijnen met een uitgesproken karakter en een indrukwekkend rijpingspotentieel. Het is de plek waar de robuuste, geconcentreerde Shiraz zijn meest expressieve vorm vindt, maar ook waar delicate, minerale Rieslings uit het aangrenzende Eden Valley schitteren.
Wat de wijnen uit de Barossa Valley zo herkenbaar maakt, is vaak hun intensiteit en rijkdom. De rode wijnen, met Shiraz voorop, kenmerken zich door hun diepe kleur, volle body en complexe aroma’s van rijp donker fruit, chocolade, kruiden en vaak een welkome hint van vanille en cederhout van eikenhoutrijping. Deze wijnen zijn een viering van kracht en elegantie, in staat om decennia te rijpen en zich te ontwikkelen. Maar Barossa is ook een regio van contrasten; naast de krachtige rode wijnen vinden we hier de verfijnde, kalkrijke Rieslings uit Eden Valley, die een geheel andere, maar even indrukwekkende dimensie toevoegen aan het portfolio van de regio.
Deze dynamische regio heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de jaren 1840, toen Duitse en Silezische immigranten hier een nieuw thuis vonden en de eerste wijnstokken plantten. Het is deze nalatenschap van pioniersgeest, gecombineerd met een gelukkig ontsnappen aan de phylloxera-epidemie, die Barossa een unieke schat aan eeuwenoude wijnstokken heeft bezorgd. Deze ‘Ancestor Vines’ zijn de ziel van de regio en dragen bij aan de ongeëvenaarde diepte en complexiteit van de wijnen, waardoor Barossa Valley een onmisbare regio is voor elke serieuze wijnliefhebber en -verzamelaar.
Geografie & Terroir
De Barossa Valley is gelegen in Zuid-Australië, ongeveer 60 kilometer ten noordoosten van Adelaide. De regio vormt samen met het hoger gelegen Eden Valley de bredere Barossa Zone, een gebied dat een opmerkelijke diversiteit in terroir kent, essentieel voor de breedte van de wijnstijlen die hier worden geproduceerd.
Het klimaat in de Barossa Valley is overwegend mediterraan: warm en droog, met lange, zonnige zomers en milde winters. De gemiddelde dagtemperatuur tijdens het groeiseizoen is hoog, maar een cruciaal element is de aanzienlijke dagelijkse temperatuurschommeling. Koele avondbriesjes, vaak afkomstig van de oceaan, zorgen voor een afkoeling van de wijngaarden, wat essentieel is voor het behoud van zuurgraad en de ontwikkeling van complexe aroma’s in de druiven. Dit draagt bij aan de balans in de krachtige wijnen. De jaarlijkse neerslag is relatief laag en valt voornamelijk in de wintermaanden, waardoor irrigatie in de zomer vaak noodzakelijk is, hoewel veel oude wijngaarden diep geworteld zijn en droogte beter kunnen weerstaan.
De topografie van de Barossa Zone is een belangrijke factor in de terroirverschillen. De Barossa Valley zelf ligt op een lagere hoogte, variërend van ongeveer 200 tot 250 meter boven zeeniveau. Dit dal is warmer en beschutter, ideaal voor volle, rijpe rode druiven zoals Shiraz. Het aangrenzende Eden Valley daarentegen ligt op hogere hoogten, tussen 400 en 600 meter, en is daardoor aanzienlijk koeler. Dit hoogteverschil resulteert in een langer groeiseizoen en grotere temperatuurverschillen tussen dag en nacht, wat perfect is voor druiven die baat hebben bij een langere, koelere rijping, zoals Riesling.
De bodemtypes in de Barossa Valley zijn zeer gevarieerd en dragen bij aan de complexiteit van de wijnen. Op de dalbodem domineren rode klei en zandsteen. Deze bodems, vaak aangeduid als ‘red-brown earth’ of ’terra rossa’-achtige formaties, zijn vruchtbaar en hebben een goed waterhoudend vermogen, wat essentieel is in het droge klimaat. Ze zijn rijk aan mineralen en ijzeroxiden, wat bijdraagt aan de diepe kleur en structuur van de Shiraz-wijnen. Er zijn ook gebieden met zandige leem en ijzersteen, die de wijnen een subtiel andere nuance geven.
In het Eden Valley zijn de bodems over het algemeen zandiger, rotsachtiger en armer, vaak bestaande uit leisteen, kwarts en graniet. Deze bodems dwingen de wijnstokken diep te wortelen en leveren druiven op met een hogere zuurgraad en een meer minerale expressie, perfect voor de elegante Riesling. De variatie in bodem en hoogte creëert talloze microklimaten, waardoor producenten een breed scala aan druivenrassen en wijnstijlen kunnen cultiveren die elk de unieke nuances van hun specifieke herkomst weerspiegelen.
Geschiedenis
De geschiedenis van de Barossa Valley is een verhaal van doorzettingsvermogen, pioniersgeest en een diepe verbondenheid met de wijnbouw, die begon in de jaren 1840. De regio werd in 1842 verkend door kolonist William Light, die de vallei vernoemde naar Barrosa, een slagveld in Spanje. De echte transformatie begon echter met de komst van Duitse en Silezische immigranten, voornamelijk Lutherse vluchtelingen die op zoek waren naar religieuze vrijheid. Zij vestigden zich in dorpen als Bethany en Langmeil en brachten hun landbouwexpertise mee, inclusief de kennis van wijnbouw.
Een sleutelfiguur in de vroege wijngeschiedenis was George Fife Angas, die land kocht en aan Duitse boeren verpachtte. Een van deze boeren, Johann Gramp, plantte in 1847 de eerste commerciële wijngaard in de Barossa Valley, wat de basis legde voor wat later Orlando Wines zou worden. Al snel volgden andere families, waarvan velen nog steeds toonaangevend zijn in de regio, zoals de Henschkes en Yalumbas (familie Hill-Smith). In de beginjaren lag de focus voornamelijk op de productie van versterkte wijnen, zoals port en sherry-achtige stijlen, die goed bestand waren tegen transport en populair waren in het Britse Rijk.
Een cruciaal moment in de geschiedenis van Barossa, en voor de Australische wijnbouw in het algemeen, was de ontsnapping aan de phylloxera-epidemie in de late 19e eeuw. Terwijl deze verwoestende druifluis de meeste Europese wijngaarden decimeerde en elders in Australië grote schade aanrichtte, bleef Barossa relatief gespaard dankzij strikte quarantainemaatregelen en de geografische isolatie. Dit heeft geresulteerd in een ongeëvenaarde schat aan pre-phylloxera wijnstokken, waarvan sommige meer dan 170 jaar oud zijn. Deze ‘Ancestor Vines’ zijn van onschatbare waarde en produceren druiven met een diepe concentratie en complexiteit die uniek zijn voor de regio. De Barossa Old Vine Charter is een lokaal initiatief dat deze oude stokken beschermt en hun leeftijdscategorieën definieert.
Na de Tweede Wereldoorlog beleefde Barossa een periode van innovatie. Max Schubert, de legendarische wijnmaker van Penfolds, creëerde in de jaren 1950 de iconische Penfolds Grange, een gedurfde Shiraz die de status van de Australische wijn voorgoed veranderde. Desondanks kende de regio in de jaren 1980 een ‘wine lake’-crisis, waarbij een overschot aan wijn leidde tot lage prijzen en het rooien van veel wijnstokken. Peter Lehmann, een vooraanstaande wijnmaker, speelde een heroïsche rol door druiven van boeren te blijven kopen en zo velen van hen te redden van financiële ondergang.
Vanaf de jaren 1990 begon de Barossa Valley aan een spectaculaire wederopstanding. Er kwam een hernieuwde focus op kwaliteit, het potentieel van oude stokken en de unieke expressie van de Barossa Shiraz. Een nieuwe generatie wijnmakers, vaak aangeduid als de ‘Barossa Boys’ (waaronder producenten als Torbreck en Two Hands), bracht een frisse energie en een internationale focus, waardoor de regio haar plaats als een van ’s werelds meest gerespecteerde wijngebieden definitief verstevigde. Vandaag de dag is Barossa Valley een dynamische mix van historische familiebedrijven en innovatieve boetiekproducenten, allemaal verenigd in hun toewijding aan de unieke wijnerfenis van de regio.
Classificatie & Regelgeving
In Australië wordt het classificatiesysteem van Geographic Indication (GI) gehanteerd, wat vergelijkbaar is met de Appellation d’Origine Protégée (AOP) in Europa, maar minder strikt is wat betreft productieregels. Het hoofddoel van een GI is het beschermen van de naam van een geografisch gebied en het garanderen dat wijnen die deze naam dragen, daadwerkelijk uit dat gebied komen. De Barossa Valley is een van de meest prominente GI’s in Australië.
De Barossa Zone is de overkoepelende GI en omvat twee belangrijke sub-GI’s: de Barossa Valley GI en de Eden Valley GI. Deze structuur is cruciaal voor het begrijpen van de diversiteit van de wijnen uit de regio.
Barossa Valley GI
De Barossa Valley GI omvat de warmere, lager gelegen vallei, bekend om zijn volle, krachtige rode wijnen, met name Shiraz. De regels voor deze GI zijn voornamelijk gericht op herkomst. Er zijn geen strikte voorschriften met betrekking tot toegestane druivenrassen, snoeimethoden, opbrengstbeperkingen of specifieke vinificatietechnieken, zoals je die in veel Europese appellaties vindt. Dit geeft wijnmakers aanzienlijke vrijheid om hun eigen stijl te ontwikkelen, zolang de druiven maar uit het Barossa Valley-gebied komen.
Eden Valley GI
De Eden Valley GI, gelegen op hogere hoogten ten oosten van de Barossa Valley, is aanzienlijk koeler en staat bekend om zijn elegante witte wijnen, met name Riesling, maar ook om koeler-klimaat Shiraz en Cabernet Sauvignon. Ook hier gelden de algemene GI-regels van herkomst. De hogere ligging en koelere omstandigheden zorgen voor een langer groeiseizoen en een langzamere rijping, wat resulteert in wijnen met een hogere zuurgraad en meer finesse. Binnen Eden Valley is er nog de sub-regio High Eden, die de hoogste en koelste delen van Eden Valley omvat, en waar de meest delicate Rieslings vandaan komen.
Productieregels en de Barossa Old Vine Charter
Hoewel de formele GI-regelgeving in Australië minder gedetailleerd is dan in veel traditionele wijnlanden, zijn er wel degelijk initiatieven en tradities die de productie en kwaliteit in de Barossa sturen. Een van de meest unieke en belangrijke is de Barossa Old Vine Charter. Dit is geen officiële overheidsclassificatie, maar een zelfregulerend initiatief van de Barossa Old Vine Charter Committee, opgericht om de waardevolle oude wijnstokken van de regio te beschermen en te promoten.
De charter definieert vier categorieën op basis van de leeftijd van de wijnstokken:
* Barossa Old Vine: Wijnstokken van 35 jaar of ouder.
* Barossa Survivor Vine: Wijnstokken van 70 jaar of ouder.
* Barossa Centenarian Vine: Wijnstokken van 100 jaar of ouder.
* Barossa Ancestor Vine: Wijnstokken van 125 jaar of ouder (deze pre-phylloxera stokken zijn zeldzaam en van onschatbare waarde).
Het gebruik van deze termen op etiketten geeft consumenten een indicatie van de herkomst en leeftijd van de wijnstokken, wat doorgaans correleert met een grotere diepte en complexiteit in de wijn. Dit charter benadrukt het respect van de regio voor zijn geschiedenis en het belang van deze oude stokken voor de identiteit van Barossa-wijnen.
Naast de GI-structuur en de Old Vine Charter zijn er ook algemene Australische wijnwetten die van toepassing zijn, zoals regels voor etikettering (bijvoorbeeld dat een wijnoogstjaar en druivenras alleen vermeld mogen worden als minimaal 85% van de wijn daaruit bestaat) en de Wine Australia Act, die de integriteit van Australische wijnen waarborgt. Deze combinatie van flexibele GI’s en sterke lokale initiatieven stelt Barossa Valley in staat om te innoveren, terwijl het tegelijkertijd zijn unieke erfgoed en kwaliteit beschermt.
Druivenrassen
De Barossa Valley is een regio met een indrukwekkende diversiteit aan druivenrassen, hoewel één ras onbetwist de kroon spant. De balans tussen de warmere Barossa Valley en het koelere Eden Valley maakt het mogelijk om zowel krachtige rode als verfijnde witte wijnen te produceren.
Shiraz (Syrah)
Shiraz is de onbetwiste koning van de Barossa Valley en het vlaggenschip van de Australische wijnbouw. Meer dan de helft van de wijngaardoppervlakte in de Barossa is beplant met dit ras. De druif gedijt uitzonderlijk goed in het warme, droge klimaat van de vallei, waar het volle rijpheid bereikt. De oude wijnstokken, waarvan vele meer dan een eeuw oud zijn, produceren druiven met een ongekende concentratie en diepte van smaak. Barossa Shiraz staat bekend om zijn rijke, volle body en intense aroma’s van rijp donker fruit zoals bramen, pruimen en moerbeien, vaak aangevuld met tonen van zwarte peper, zoethout, chocolade, koffie en een hint van eucalyptus of munt. De wijnen worden vaak gerijpt in Amerikaans eiken, wat bijdraagt aan aroma’s van vanille, kokos en toast. Ze staan bekend om hun vermogen om prachtig te rijpen, waarbij complexiteit en zachtheid toenemen. Penfolds Grange en Henschke Hill of Grace zijn iconische voorbeelden van de wereldklasse die Barossa Shiraz kan bereiken.
Grenache
Grenache is een ander historisch belangrijk druivenras in de Barossa Valley, eveneens profiterend van de oude stokken die hier te vinden zijn. Hoewel het in de schaduw staat van Shiraz, wint Grenache de laatste jaren aan populariteit, zowel als single varietal als in blends. De Barossa Grenache is vaak vol en rijp, met aroma’s van rode bessen, frambozen, kersen, specerijen en een kenmerkende aardse toets. De wijnen zijn vaak eleganter en aromatischer dan Shiraz, met zachtere tannines. Grenache wordt vaak gebruikt in de klassieke GSM-blend.
Mataro (Mourvèdre)
Mataro, ook bekend als Mourvèdre, is het derde lid van de beroemde GSM-blend. Dit ras gedijt goed in de warmte van de Barossa en voegt structuur, diepte en een hartige, vlezige complexiteit toe aan blends. Als single varietal produceert Mataro wijnen met stevige tannines en aroma’s van donker fruit, wild, kruiden en vaak een rokerige ondertoon. Het is een druif die later rijpt en bijdraagt aan de ruggengraat van de blend.
Riesling
Hoewel de Barossa Valley bekend staat om zijn rode wijnen, is Riesling de ster van het koelere Eden Valley. Hier, op hogere hoogten en met een langer groeiseizoen, produceert Riesling wijnen van uitzonderlijke kwaliteit. De Eden Valley Riesling is doorgaans droog, strak en levendig, met een hoge zuurgraad en intense aroma’s van limoen, citroen, groene appel en florale tonen. Met leeftijd ontwikkelen deze wijnen prachtige complexiteit, met tonen van toast, honing en de kenmerkende ‘petrol’-geur. Ze zijn een perfect contrast met de rijkdom van de Barossa Shiraz.
Semillon
Semillon heeft een lange geschiedenis in de Barossa Valley en wordt hier in een unieke stijl geproduceerd, die verschilt van de meer delicate, ongeoogste Hunter Valley Semillon. Barossa Semillon is vaak voller van body, met aroma’s van citrus, noten, honing en een zekere rijkdom. Veel producenten kiezen ervoor om hun Semillon op eiken vaten te laten rijpen, wat resulteert in een complexere, romigere stijl die goed kan verouderen.
Andere rassen
Naast deze dominante rassen worden ook Cabernet Sauvignon en Merlot verbouwd, hoewel in mindere mate dan Shiraz. Cabernet Sauvignon uit Barossa is vaak rijp en krachtig, met tonen van zwarte bes en munt. Chardonnay wordt ook aangeplant, vooral in de koelere delen van Eden Valley, en levert zowel frisse als eiken-gerijpte stijlen op. Kleinere aanplantingen van andere rassen zoals Tempranillo en Zinfandel zijn ook te vinden, aangezien wijnmakers experimenteren met wat het terroir nog meer kan bieden.
De Barossa Valley blinkt uit in zowel single varietal wijnen, met name Shiraz en Riesling, als in blends, waarvan de GSM (Grenache, Shiraz, Mataro) blend een iconische status heeft verworpen en de complexiteit van de regio perfect weerspiegelt.
Wijnstijlen
De Barossa Valley staat bekend om een breed scala aan wijnstijlen, die elk de unieke combinatie van terroir, klimaat en de vaardigheden van de wijnmakers weerspiegelen. De dominante stijlen zijn krachtige rode wijnen, met name van Shiraz, en elegante witte wijnen uit het koelere Eden Valley.
Krachtige Rode Wijnen (voornamelijk Shiraz)
Dit is waar de Barossa Valley zijn wereldwijde reputatie aan te danken heeft. De Shiraz-wijnen uit de vallei zijn doorgaans vol, rijk en geconcentreerd, met een diepe, ondoorzichtige robijnrode tot paarse kleur.
* Smaakprofiel: Het boeket wordt gedomineerd door intens rijp zwart fruit zoals bramen, cassis, pruimen en moerbeien, vaak aangevuld met tonen van zwarte peper, zoethout, anijs en kruidnagel. Veel wijnen vertonen ook hints van chocolade, mokka, leer en een karakteristieke aardse, minerale ondertoon. De invloed van eikenhout is vaak prominent aanwezig, met aroma’s van vanille, kokos, toast en cederhout, vooral van Amerikaans eiken.
* Structuur: Deze wijnen hebben een volle body, rijpe, fluweelachtige tannines en een vaak hoge, maar goed geïntegreerde alcohol. Ze staan bekend om hun indrukwekkende rijpingspotentieel, waarbij ze complexiteit en finesse ontwikkelen over vele jaren, soms decennia.
* Bekende Voorbeelden: Penfolds Grange, Henschke Hill of Grace, Torbreck RunRig, en wijnen van Peter Lehmann zijn schoolvoorbeelden van de topkwaliteit Barossa Shiraz.
GSM Blends (Grenache, Shiraz, Mataro)
De GSM-blend is een klassieke stijl die de veelzijdigheid van de Barossa Valley toont. Deze blend combineert de fruitigheid en kruidigheid van Shiraz met de aromatische elegantie van Grenache en de structuur en aardse tonen van Mataro.
* Smaakprofiel: GSM-wijnen zijn vaak iets lichter van body dan pure Shiraz, met een complexer aroma van rode en donkere bessen, kersen, pruimen, aangevuld met mediterraanse kruiden, witte peper en soms een vleugje wild of leer.
* Structuur: Ze bieden een mooie balans tussen fruit, zuurgraad en tannines, en zijn vaak toegankelijker in hun jeugd dan pure Shiraz, hoewel top-GSM’s ook uitstekend kunnen rijpen.
Elegante Witte Wijnen (vooral Riesling uit Eden Valley)
De koelere omstandigheden in het Eden Valley zorgen voor een compleet andere stijl van wijn, met Riesling als de ster.
* Smaakprofiel: Eden Valley Rieslings zijn droog, strak en levendig, met een hoge, verfrissende zuurgraad. Ze kenmerken zich door intense aroma’s van limoen, citroen, groene appel, bloesem en minerale tonen. Met rijping ontwikkelen ze complexe aroma’s van toast, honing, marmelade en de kenmerkende ‘petrol’-geur, die duidt op kwaliteit en leeftijd.
* Structuur: Lichte tot medium body, met een lange, zuivere afdronk. Ze zijn uitzonderlijk food-friendly en hebben een fantastisch rijpingspotentieel.
Semillon (Barossa Valley)
Barossa Semillon heeft een eigen karakter, vaak rijker en voller dan zijn tegenhangers uit Hunter Valley.
* Smaakprofiel: Deze wijnen kunnen variëren van frisse, citrusgedreven stijlen tot vollere, complexere wijnen met aroma’s van citroenkwark, honing, noten en een romige textuur, vooral als ze op eikenhout zijn gerijpt.
* Structuur: Medium tot volle body, met een goede zuurgraad die helpt bij het verouderingspotentieel.
Versterkte Wijnen
Historisch gezien speelden versterkte wijnen, zoals ‘Barossa Port’ (nu meestal aangeduid als Tawny) en ‘Barossa Sherry’, een belangrijke rol in de regio. Hoewel de productie is afgenomen, maken sommige traditionele producenten nog steeds deze wijnen.
* Smaakprofiel: Barossa Tawny’s zijn rijk en complex, met aroma’s van karamel, noten, gedroogd fruit en kruiden, vaak met een lange, warme afdronk. Ze worden geproduceerd in een oxidatieve stijl, vergelijkbaar met Port.
De diversiteit aan wijnstijlen in de Barossa Valley weerspiegelt de rijke geschiedenis, de unieke geografische kenmerken en de innovatieve geest van de wijnmakers. Of je nu op zoek bent naar een krachtige rode wijn om te bewaren of een verfrissende witte wijn om direct van te genieten, de Barossa heeft iets te bieden.
Bezoeken & Wijntoerisme
De Barossa Valley is niet alleen een vooraanstaande wijnregio, maar ook een zeer gastvrije en goed ontwikkelde bestemming voor wijntoerisme. Gelegen op slechts ongeveer een uur rijden ten noordoosten van Adelaide, de hoofdstad van Zuid-Australië, is de regio gemakkelijk bereikbaar en biedt het een rijke ervaring die verder gaat dan alleen wijnproeven.
Toegankelijkheid en Transport
De nabijheid van Adelaide maakt de Barossa Valley een ideale bestemming voor zowel dagtochten als langere verblijven. Er zijn diverse manieren om de regio te verkennen:
* Huurauto: Dit is de meest flexibele optie, zodat u op eigen tempo de vele kelders, restaurants en bezienswaardigheden kunt bezoeken. Vergeet niet een BOB aan te wijzen!
* Geleide Tours: Veel touroperators vanuit Adelaide bieden georganiseerde dagtochten aan, inclusief transport, proeverijen en lunch. Dit is een uitstekende optie als u niet zelf wilt rijden.
* Fietsen: Voor de actievere bezoeker zijn er diverse fietsroutes die door de wijngaarden slingeren, met de mogelijkheid om onderweg te stoppen bij kelders. Fietsverhuur is lokaal beschikbaar.
Tips voor een Bezoek
1. Bezoek Kelders (Cellar Doors): De Barossa heeft meer dan 150 kelders, variërend van wereldberoemde iconen zoals Penfolds, Henschke en Yalumba, tot kleinere boetiekproducenten die unieke wijnen aanbieden. Veel kelders bieden uitgebreide proeverijen, rondleidingen en soms zelfs masterclasses. Het is aan te raden om voor de grotere producenten te reserveren, vooral in het hoogseizoen.
2. Verken Eden Valley: Vergeet niet een uitstapje te maken naar het koelere Eden Valley voor een compleet andere wijnervaring, met de focus op elegante Riesling en koeler-klimaat Shiraz.
3. Culinaire Ervaringen: De Barossa Valley is ook een gastronomische hotspot. De regio is trots op zijn ‘farm-to-table’-filosofie, met een overvloed aan lokale producten. Er zijn tal van restaurants van wereldklasse, gezellige cafés en boerenmarkten waar u kunt genieten van vers voedsel, ambachtelijke kazen, brood en vleeswaren. Bekende eetgelegenheden zijn onder andere Appellation bij The Louise en Hentley Farm Restaurant.
4. Lokale Markten: Bezoek de Barossa Farmers Market op zaterdagochtend voor een authentieke lokale ervaring en proef verse producten van de boerderij.
5. Accommodatie: Er zijn diverse accommodatiemogelijkheden, van luxe resorts en boetiekhotels tot charmante B&B’s en self-catering cottages, vaak gelegen midden in de wijngaarden.
6. Historische Bezienswaardigheden: Verken de historische Duitse nederzettingen, kerken en musea die de rijke culturele erfenis van de regio belichten. De Lutherse geschiedenis is nog steeds prominent aanwezig.
7. Schilderachtige Routes: Rijd langs de ‘Barossa Scenic Heritage Drive’ of de ‘Seppeltsfield Road’, omzoomd met majestueuze palmbomen, voor adembenemende uitzichten over de wijngaarden en het landschap.
Beste Periode om te Bezoeken
* Lente (september – november): Dit is een prachtige tijd