Introductie

Abruzzo, een regio die zich uitstrekt van de ruige pieken van de Apennijnen tot de zonnige kusten van de Adriatische Zee, is een van Italië’s meest intrigerende en dynamische wijngebieden. Lange tijd stond Abruzzo vooral bekend als een betrouwbare producent van grote volumes, met name van de Montepulciano d’Abruzzo, een wijn die zijn weg vond naar ontelbare Italiaanse tafels en exportmarkten als een toegankelijke, fruitige rode. Deze reputatie van kwantiteit verborg echter een dieper, complexer verhaal dat de laatste decennia steeds meer aan het licht komt.

De ware kracht van Abruzzo schuilt in de unieke synergie tussen zijn gevarieerde terroir en de toewijding van een handvol visionaire producenten. Namen als Emidio Pepe en Valentini zijn legendarisch geworden, niet alleen binnen Italië, maar wereldwijd, door te bewijzen dat Abruzzo in staat is tot het produceren van wijnen van absolute topkwaliteit, met een ongekend bewaarpotentieel en een diepe expressie van hun herkomst. Deze pioniers hebben de weg geplaveid voor een nieuwe generatie wijnmakers die de inheemse druivenrassen en het unieke klimaat omarmen om wijnen te creëren die zowel herkenbaar Abruzzees zijn als verrassend verfijnd en complex.

Abruzzo wijnen, of het nu de robuuste, kersenrode Montepulciano, de minerale Trebbiano d’Abruzzo of de levendige, fruitige Cerasuolo d’Abruzzo betreft, vertellen een verhaal van traditie, veerkracht en een herontdekt potentieel. Ze zijn herkenbaar door hun authenticiteit en de onmiskenbare invloed van het landschap: de frisheid van de bergwinden, de zilte bries van de zee en de rijke, gevarieerde bodems. Voor de wijnliefhebber die verder kijkt dan de geijkte paden, biedt Abruzzo een schat aan ontdekkingen, van eenvoudige, eerlijke tafelwijnen tot complexe, jaargangswijnen die de tand des tijds moeiteloos doorstaan.

Geografie & Terroir

De geografische ligging van Abruzzo is zonder twijfel de meest bepalende factor voor zijn unieke terroir. De regio is als het ware ingeklemd tussen twee machtige natuurlijke elementen: in het westen de imposante Apennijnen, met enkele van de hoogste pieken van Midden-Italië zoals de Gran Sasso d’Italia (Corno Grande, 2912 m) en de Majella (2793 m), en in het oosten de uitgestrekte kustlijn van de Adriatische Zee. Deze extreme topografie creëert een reeks microklimaten die de wijnbouw uitzonderlijk divers maken.

De wijngaarden bevinden zich voornamelijk op de heuvels die geleidelijk aflopen van de bergketens naar de kust. De meeste aanplant vindt plaats op hoogtes variërend van 50 tot 600 meter boven zeeniveau. Deze hoogte zorgt voor aanzienlijke temperatuurverschillen tussen dag en nacht, vooral tijdens het rijpingsseizoen. Dit diurnale temperatuurverschil is cruciaal voor de ontwikkeling van complexe aroma’s en het behoud van een frisse zuurgraad in de druiven, zelfs in een relatief warm klimaat.

Het klimaat in Abruzzo kan grofweg worden onderverdeeld in twee zones. In de bergachtige gebieden heerst een continentaal klimaat, gekenmerkt door koude winters met sneeuwval en warme zomers. Naarmate men dichter bij de kust komt, verschuift het klimaat naar mediterraan, met mildere winters en hete, droge zomers, getemperd door de constante bries van de Adriatische Zee. Deze zeewind, bekend als de ‘brezza marina’, speelt een belangrijke rol bij het voorkomen van schimmelziekten en het reguleren van de temperatuur, wat bijdraagt aan een langzame en gelijkmatige rijping van de druiven.

De bodemtypes zijn net zo gevarieerd als het landschap. Over het algemeen domineren klei- en kalkbodems, vaak vermengd met zand, grind en alluviale afzettingen, vooral in de valleien en langs rivierbeddingen. In de hogere heuvels zijn de bodems vaak armer en steniger, wat de wijnstokken dwingt diep te wortelen en resulteert in geconcentreerdere druiven met meer mineraliteit. De kalkrijke ondergrond draagt bij aan de structuur en levensduur van de wijnen, terwijl de klei helpt bij het vasthouden van vocht, wat essentieel is tijdens drogere periodes. De combinatie van deze factoren – hoogte, klimaatvariatie en bodemdiversiteit – geeft de wijnen van Abruzzo hun kenmerkende karakter: een balans van rijp fruit, frisse zuren en een vaak subtiele minerale toets.

Geschiedenis

De wijnbouw in Abruzzo heeft een geschiedenis die duizenden jaren teruggaat, diepgeworteld in de oude culturen die het Italiaanse schiereiland bewoonden. Archeologische vondsten en geschriften suggereren dat de Etrusken en later de Romeinen al wijn produceerden in deze vruchtbare heuvels. De Romeinse dichter Ovidius, zelf afkomstig uit Sulmona in Abruzzo, prees de wijnen van zijn geboortestreek, wat duidt op een vroege erkenning van hun kwaliteit. Gedurende de middeleeuwen en de renaissance bleef de wijnbouw een belangrijk agrarisch onderdeel van de regio, vaak onder de hoede van kloosters en lokale landheren.

Echter, de moderne geschiedenis van Abruzzese wijn is vooral gevormd in de 20e eeuw. Na de Tweede Wereldoorlog, in een periode van wederopbouw en economische noodzaak, richtte de regio zich, net als veel andere delen van Zuid-Italië, op de massaproductie. De focus lag op kwantiteit boven kwaliteit, met als gevolg dat veel van de Montepulciano d’Abruzzo die de kelders verliet, werd gebruikt als bulkwijn om andere, lichtere wijnen in Noord-Italië en daarbuiten te versterken. De druivenstokken werden vaak getraind in het pergola-systeem, een methode die hoge opbrengsten genereert, maar zelden de meest geconcentreerde druiven oplevert.

Een cruciaal keerpunt kwam in de jaren zestig met de introductie van het Italiaanse DOC-classificatiesysteem. In 1968 verkregen Montepulciano d’Abruzzo en Trebbiano d’Abruzzo de DOC-status, wat een eerste stap was naar het formaliseren van de productieregels en het erkennen van de typiciteit van de wijnen. Hoewel de meeste producenten nog steeds grote volumes produceerden, begon een kleine groep visionairs te experimenteren met kwaliteitsgerichte wijnbouw.

Onder deze pioniers springen twee namen eruit: Emidio Pepe en Edoardo Valentini. Vanaf de jaren zestig en zeventig begonnen zij te bewijzen dat Montepulciano en Trebbiano d’Abruzzo niet alleen wijnen waren voor alledag, maar ook wijnen met een buitengewoon bewaarpotentieel en een complexiteit die kon wedijveren met de beste van Italië. Ze investeerden in lagere opbrengsten, zorgvuldige selectie, traditionele vinificatiemethoden en langdurige rijping. Hun wijnen werden iconisch en toonden de wereld de ware potentie van Abruzzo. Hun succes inspireerde een nieuwe generatie wijnmakers, zoals Masciarelli en Cataldi Madonna, die de lat verder verhoogden en de reputatie van Abruzzo als een regio van topkwaliteit hielpen vestigen. Vandaag de dag is Abruzzo een regio in volle bloei, die zijn rijke geschiedenis eert terwijl het voortdurend innoveert om de expressie van zijn unieke terroir te perfectioneren.

Classificatie & Regelgeving

De Italiaanse wijnwetgeving, gebaseerd op het Denominazione di Origine Controllata (DOC) systeem, speelt een centrale rol in de wijnbouw van Abruzzo. Dit systeem garandeert de herkomst en kwaliteit van de wijnen door strenge regels op te leggen met betrekking tot geografische grenzen, toegestane druivenrassen, maximale opbrengsten per hectare, vinificatiemethoden en rijpingsvereisten. Abruzzo kent momenteel een aantal DOC’s, waarvan de belangrijkste de ruggengraat vormen van de regionale wijnproductie.

De meest prominente en omvangrijke classificatie is de Montepulciano d’Abruzzo DOC, ingesteld in 1968. Deze DOC beslaat bijna het gehele wijnbouwgebied van Abruzzo, van de heuvels bij Teramo in het noorden tot Chieti in het zuiden. De regels schrijven voor dat de wijn voor minimaal 85% uit de Montepulciano-druif moet bestaan, met maximaal 15% Sangiovese. De wijn moet minimaal 12% alcohol hebben en een bepaalde rijpingsperiode ondergaan voordat deze op de markt mag komen. Er zijn verschillende subcategorieën:
* Montepulciano d’Abruzzo DOC: De standaard rode wijn, vaak fruitig en toegankelijk.
* Montepulciano d’Abruzzo Colline Teramane DOCG: In 2003 verheven tot de hoogste classificatie (Denominazione di Origine Controllata e Garantita), dit is de enige DOCG van Abruzzo. Het omvat een specifiek, kwalitatief hoogstaand gebied rond Teramo in het noorden van de regio. De wijnen hier moeten voor minstens 90% uit Montepulciano bestaan, met maximaal 10% Sangiovese. Ze vereisen een langere rijping – minimaal één jaar in eikenhouten vaten en zes maanden op fles. Voor een Riserva is dit twee jaar in eiken en één jaar op fles. Deze wijnen staan bekend om hun structuur, complexiteit en bewaarpotentieel.

De witte tegenhanger is de Trebbiano d’Abruzzo DOC, eveneens opgericht in 1968. Deze DOC vereist dat de wijn voor minimaal 85% uit Trebbiano d’Abruzzo druiven bestaat. Er is enige verwarring geweest over de exacte identiteit van deze Trebbiano, aangezien er meerdere varianten van Trebbiano in Italië bestaan. DNA-onderzoek heeft echter bevestigd dat de Trebbiano d’Abruzzo een aparte, hoogwaardige kloon is, vaak aangeduid als Trebbiano Toscano of Bombino Bianco, maar met unieke kenmerken binnen Abruzzo. De nadruk ligt op frisheid, mineraliteit en een subtiele amandeltoets.

Een unieke specialiteit van de regio is de Cerasuolo d’Abruzzo DOC, eveneens afkomstig van de Montepulciano-druif. Deze roséwijn, die in 2010 een aparte DOC kreeg (voorheen was het een type Montepulciano d’Abruzzo DOC), onderscheidt zich door zijn diepe, kersenrode kleur (“cerasuolo” betekent kersenkleurig). De wijn wordt geproduceerd door een korte schilweking (meestal 12-24 uur), wat resulteert in zijn karakteristieke kleur en een smaakprofiel dat meer structuur en complexiteit heeft dan veel andere roséwijnen, vaak met tonen van rood fruit en een lichte bitterheid.

Naast deze hoofd-DOC’s zijn er nog enkele kleinere DOC’s zoals de Controguerra DOC, die zowel rode als witte wijnen produceert, en de Villamagna DOC voor rode wijnen. Ook is er een aanzienlijke productie van Indicazione Geografica Tipica (IGT) wijnen, zoals IGT Colline Teatine en IGT Terre di Chieti. Deze classificatie biedt wijnmakers meer flexibiliteit in druivenkeuze en vinificatie, waardoor ze kunnen experimenteren met internationale variëteiten of blends die niet binnen de striktere DOC-regels passen, maar toch de geografische herkomst garanderen. Dit heeft geleid tot een golf van innovatie en de productie van diverse kwaliteitswijnen die het rijke potentieel van Abruzzo verder benutten.

Druivenrassen

Abruzzo’s wijnbouw draait voornamelijk om een drietal inheemse druivenrassen, die de identiteit van de regio bepalen. Hoewel er ook enkele internationale druivenrassen worden aangeplant, zijn het Montepulciano, Trebbiano d’Abruzzo en, in toenemende mate, Pecorino die de schijnwerpers stelen.

Montepulciano

De Montepulciano-druif is onbetwist de koning van Abruzzo en de basis voor de beroemde Montepulciano d’Abruzzo DOC en de Montepulciano d’Abruzzo Colline Teramane DOCG. Deze laatrijpende, dikschillige druif gedijt uitstekend in de heuvelachtige terroirs van de regio, waar de combinatie van zon, hoogte en koele nachten zorgt voor een optimale rijping. De druif staat bekend om zijn diepe, intense robijnrode kleur, zijn robuuste structuur en zijn zachte, fluweelachtige tannines.

In de neus biedt Montepulciano typisch aroma’s van donkerrood fruit zoals rijpe kersen, pruimen en bramen, vaak aangevuld met kruidige tonen van zwarte peper, zoethout, tabak en soms een vleugje cacao of leer, vooral bij wijnen die houtrijping hebben gehad. De zuurgraad is doorgaans goed, wat samen met de tannines zorgt voor een uitstekend bewaarpotentieel. Jonge Montepulciano d’Abruzzo is vaak fruitig en toegankelijk, perfect voor alledaagse consumptie. De meer geconcentreerde varianten, met name uit de Colline Teramane DOCG of van gerenommeerde producenten zoals Valentini en Emidio Pepe, kunnen zich echter decennia lang ontwikkelen, waarbij ze complexiteit en finesse winnen en aardse, tertiaire aroma’s ontwikkelen. Het is een veelzijdige druif die zowel eenvoudige, fruitige wijnen als diepgaande, meditatieve meesterwerken kan voortbrengen.

Trebbiano d’Abruzzo

De Trebbiano d’Abruzzo is de belangrijkste witte druivensoort van de regio en staat aan de basis van de gelijknamige DOC. Hoewel de naam ‘Trebbiano’ in Italië geassocieerd wordt met een breed scala aan druiven met verschillende kwaliteiten, is de Trebbiano d’Abruzzo genetisch distinct en wordt hij door velen beschouwd als een van de meest kwalitatieve varianten van de Trebbiano-familie. Er bestaat nog steeds enige discussie over de precieze identiteit, waarbij sommige deskundigen suggereren dat het eigenlijk de Bombino Bianco of zelfs een lokale kloon van Trebbiano Toscano betreft die zich uniek heeft aangepast aan het Abruzzese terroir.

De wijnen van Trebbiano d’Abruzzo kenmerken zich door hun frisheid, elegantie en een vaak subtiele, minerale expressie. In de neus zijn aroma’s van citrusvruchten (citroen, grapefruit), groene appel, peer en amandel prominent aanwezig, soms aangevuld met florale tonen of een hint van wilde kruiden. Op het palet is de wijn droog, met een levendige zuurgraad en een medium body. De afdronk kan een aangename bitterheid hebben, vaak met een zilte of minerale toets, vooral bij wijnen afkomstig van wijngaarden dichter bij de kust of op kalkrijke bodems. Net als Montepulciano d’Abruzzo, kan Trebbiano d’Abruzzo van top-producenten een verrassend lang bewaarpotentieel hebben, waarbij de wijnen zich ontwikkelen tot complexe, honingachtige en nootachtige tonen, met behoud van hun karakteristieke frisheid.

Pecorino

De Pecorino-druif, ooit bijna uitgestorven, heeft de afgelopen decennia een spectaculaire comeback gemaakt in Abruzzo en de aangrenzende regio’s Marche en Lazio. Deze inheemse druif, die zijn naam dankt aan de associatie met schapen (pecora betekent schaap in het Italiaans, mogelijk omdat de druiven rijp waren wanneer de schapen naar de bergen werden gebracht voor begrazing), is een ware ontdekking voor liefhebbers van aromatische witte wijnen.

Pecorino staat bekend om zijn hoge zuurgraad en relatief hoge alcoholgehalte, wat resulteert in wijnen met een uitgesproken karakter en goede structuur. De aroma’s zijn complex en intens, variërend van florale tonen (acacia, kamille) en citrusvruchten (grapefruit, limoen) tot exotisch fruit (mango, ananas) en kruidige nuances (salie, tijm). Vaak is er ook een kenmerkende minerale toets, die doet denken aan natte steen of vuursteen. Op het palet is Pecorino droog, vol en rijk, met een verfrissende zuurgraad die de wijn levendig houdt. Het is een uitstekende begeleider van visgerechten, wit vlees en kruidige kazen, en biedt een boeiend alternatief voor de meer bekende Italiaanse witte wijnen.

Passerina

Een ander inheems wit druivenras dat aan populariteit wint in Abruzzo is de Passerina. Deze druif, die eveneens in Marche en Lazio wordt aangeplant, levert frisse, lichte en gemakkelijk drinkbare wijnen op. Passerina wijnen zijn doorgaans bleekgeel van kleur en bieden delicate aroma’s van witte bloemen, citrusvruchten en groene appel. Ze hebben een aangename zuurgraad en een lichte tot medium body, waardoor ze perfect zijn als aperitief of bij lichte maaltijden. Hoewel minder complex dan Pecorino of de top-Trebbiano’s, biedt Passerina een charmante en toegankelijke expressie van het Abruzzese terroir.

Wijnstijlen

De wijnstijlen van Abruzzo zijn net zo divers als zijn landschap, variërend van alledaagse, fruitige wijnen tot complexe, bewaarderige exemplaren. De regio blinkt uit in drie hoofdtypen: rood, rosé en wit, elk met zijn eigen unieke karakter en smaakprofiel.

Rode wijnen: Montepulciano d’Abruzzo DOC en DOCG

De rode wijnen van Abruzzo worden gedomineerd door de Montepulciano-druif. De stijl kan sterk variëren afhankelijk van de producent, het terroir en de vinificatiemethode.

* Jonge, fruitige stijl: Veel Montepulciano d’Abruzzo DOC-wijnen zijn bedoeld om jong gedronken te worden. Ze kenmerken zich door hun levendige robijnrode kleur, uitbundige aroma’s van verse kersen, pruimen en bramen, en zachte, toegankelijke tannines. Deze wijnen worden vaak gefermenteerd en gerijpt in roestvrijstalen tanks om de fruitigheid te behouden en zijn perfect voor dagelijks gebruik bij pasta, pizza of gegrild vlees. Ze bieden een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding en zijn de reden waarom Montepulciano d’Abruzzo zo geliefd is bij een breed publiek.
* Gestructureerde, rijpingswaardige stijl: Aan de andere kant van het spectrum vinden we Montepulciano d’Abruzzo die gemaakt is voor rijping, met name de wijnen uit de Montepulciano d’Abruzzo Colline Teramane DOCG en de Riserva-categorieën. Deze wijnen ondergaan vaak een langere maceratie, fermentatie in grotere houten vaten of betonnen tanks, en rijping in eikenhouten barriques of grote botti. Ze zijn dieper van kleur, intenser in aroma’s – met tonen van donker fruit, tabak, leer, kruiden en bosgrond – en hebben een stevigere tannine structuur en een hogere zuurgraad. Deze wijnen vereisen vaak enkele jaren flesrijping om hun volledige potentieel te ontvouwen en kunnen dan uitgroeien tot complexe, elegante wijnen die uitstekend passen bij rijke vleesgerechten, wild en gerijpte kazen. De iconische wijnen van Emidio Pepe en Valentini vallen in deze categorie en bewijzen het uitzonderlijke bewaarpotentieel van de druif.

Roséwijnen: Cerasuolo d’Abruzzo DOC

De Cerasuolo d’Abruzzo is een unieke en onderscheidende roséwijn die volledig is gemaakt van de Montepulciano-druif. De naam “Cerasuolo” betekent “kersenkleurig” en verwijst naar de kenmerkende diepe, levendige kersenrode kleur, die veel intenser is dan die van de meeste bleke roséwijnen. Deze kleur wordt bereikt door een relatief korte schilweking (enkele uren tot een dag), waardoor de wijn meer pigment en structuur onttrekt aan de druivenschillen.

Cerasuolo d’Abruzzo is geen lichte, vluchtige rosé, maar een wijn met body en karakter. Het smaakprofiel omvat aroma’s van rode bessen (aardbei, framboos), kersen en soms een florale toets. Op het palet is hij droog, fris en heeft hij een aangename zuurgraad, vaak met een licht hartige of kruidige ondertoon en een hint van de tannines van de Montepulciano-druif. Deze structuur maakt Cerasuolo d’Abruzzo een ongelooflijk veelzijdige wijn die niet alleen uitstekend is als aperitief, maar ook perfect combineert met een breed scala aan gerechten, van Italiaanse antipasti en visgerechten tot lichte vleesgerechten, pizza en zelfs de lokale arrosticini (gegrilde schapenspiesjes).

Witte wijnen: Trebbiano d’Abruzzo DOC, Pecorino en Passerina

De witte wijnen van Abruzzo tonen een groeiende diversiteit en kwaliteit.

* Trebbiano d’Abruzzo DOC: De klassieke witte wijn van de regio. De meeste Trebbiano d’Abruzzo wijnen zijn fris, droog en gemakkelijk drinkbaar, met aroma’s van citrusvruchten, groene appel en amandel. Ze hebben een levendige zuurgraad en een minerale afdronk, waardoor ze ideale begeleiders zijn van zeevruchten, salades en lichte pasta’s. Net als bij Montepulciano, zijn er echter producenten die Trebbiano d’Abruzzo maken met een complexer profiel, vaak door middel van oudere wijnstokken, lagere opbrengsten en soms een korte rijping op vat of ‘sur lie’ (op de gistbezinksel). Deze wijnen ontwikkelen met de leeftijd tertiaire aroma’s van honing, gedroogd fruit en noten, en kunnen verrassend lang bewaard worden.
* Pecorino: Witte wijnen gemaakt van Pecorino zijn krachtiger en aromatischer dan Trebbiano d’Abruzzo. Ze kenmerken zich door hun intense aroma’s van exotisch fruit, citrus, florale tonen en kruiden, vaak met een opvallende mineraliteit. Op het palet zijn ze vol, droog en hebben ze een hoge, verfrissende zuurgraad. De structuur en complexiteit maken Pecorino een uitstekende keuze bij rijkere visgerechten, wit vlees, en kruidige gerechten.
* Passerina: Passerina wijnen zijn over het algemeen lichter en delicater dan Pecorino. Ze bieden frisse, florale en fruitige aroma’s, met een lichte body en een aangename zuurgraad. Ze zijn uitstekend als aperitief of bij lichte voorgerechten.

Samen vormen deze wijnstijlen een rijk en gevarieerd palet dat de unieke kenmerken en het groeiende potentieel van de Abruzzese wijnbouw perfect weerspiegelt.

Bezoeken & Wijntoerisme

Abruzzo, vaak de “Groene Long van Europa” genoemd, is een regio die nog niet overspoeld is door massatoerisme, wat het een authentieke en charmante bestemming maakt voor wijntoeristen. De combinatie van ruige bergen, glooiende heuvels en een zonovergoten kustlijn biedt een adembenemend decor voor een wijnreis.

Toegankelijkheid:
De regio is relatief goed bereikbaar. De internationale luchthaven van Pescara (PSR) biedt verbindingen met diverse Europese steden. Voor reizigers vanuit Nederland of België is vliegen op Rome (Fiumicino FCO of Ciampino CIA) ook een goede optie, waarna Abruzzo in ongeveer 1,5 tot 2,5 uur rijden met de auto te bereiken is, afhankelijk van de exacte bestemming. De A24 en A25 snelwegen doorkruisen de regio en verbinden de bergachtige gebieden met de kust. Een huurauto is vrijwel essentieel om de regio en zijn wijngaarden optimaal te verkennen.

De Wijnroutes:
De wijngaarden van Abruzzo strekken zich uit over de vier provincies – Chieti, Teramo, Pescara en L’Aquila – maar de belangrijkste wijnbouwgebieden liggen in de provincies Chieti en Teramo.

* Provincie Chieti: Dit is de grootste wijnproducerende provincie en hier vindt u een hoge concentratie van coöperaties en grotere producenten, maar ook steeds meer kwaliteitsgerichte, kleinere wijnhuizen. De heuvels rond Ortona, Tollo en Lanciano bieden prachtige uitzichten en diverse proefmogelijkheden.
* Provincie Teramo: Dit gebied, met name de ‘Colline Teramane’ (heuvels van Teramo), wordt beschouwd als het kwalitatieve hart van de Montepulciano d’Abruzzo. Hier vindt u de Montepulciano d’Abruzzo Colline Teramane DOCG en enkele van de meest prestigieuze producenten, waaronder Emidio Pepe en Valentini. Een bezoek aan deze huizen is vaak op afspraak en kan een diepere duik bieden in de filosofie van traditionele, lang gerijpte wijnen. Plaatsen als Controguerra en Roseto degli Abruzzi zijn ook de moeite waard.

Tips voor een bezoek:
* Boek vooraf: Vooral bij kleinere, kwaliteitsgerichte wijnhuizen en de iconische producenten is het essentieel om proeverijen en rondleidingen ruim van tevoren te boeken. Veel familiebedrijven hebben beperkte capaciteit of specifieke openingstijden.
* Proef de diversiteit: Concentreer u niet alleen op Montepulciano. Proef zeker ook de Trebbiano d’Abruzzo, Cerasuolo d’Abruzzo en de Pecorino om een volledig beeld te krijgen van de Abruzzese wijn.
* Combineer met gastronomie: De lokale keuken is rustiek en heerlijk. Mis de kans niet om de wijnen te combineren met lokale specialiteiten zoals arrosticini (gegrilde schapenspiesjes), maccheroni alla chitarra (